‘ALIM GÜCÜ’ ARTIYOR MU, AZALIYOR MU?

Geçtiğimiz hafta, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Mart ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Bu rakamlar bizlere, memur ve emeklilere yapılacak maaş zamları yanında, kira artış oranlarında da belirleyici oluyor. Çok önemli yani.

Yapılan açıklamaya göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık %30,87 arttı. Aylıkta ise artış, %1,94 oldu. Kiradaki Nisan ayı artış oranı ise, %32,82 olarak belirlendi. Tabii ki bu oran, en üst yasal sınırı temsil eder. Kiracı, razı olmadığı sürece mülk sahibi, Nisan ayında bu oranın üzerinde artış yapamaz. Pek tabii ki, kiraya yapılabilecek zam oranının bu seviyelerde olması da, ‘dar gelirli’yi zorlayacaktır.

Örnek olarak; diyelim ki, bir vatandaşımızın 30.000 lira kira gideri var. Bu ay içinde, bırakın %32,82’yi, %30 zam yapıldığını düşünsek bile, yeni ödemesi gereken kira, 39 bin lira olacaktır. Bu artış, az bir rakama tekabül etmiyor yani.

‘DURUM KONTROL ALTINDA’!..

Baktığın zaman, enflasyon düşüş oranının beklentilerin biraz altında kaldığını görüyoruz ama en azından düşüş eğiliminden yana. Onun için ekonomi yönetimi açısından durum, kontrol altında. Çarşı-pazara baktığımızda ise gerçeğin farklı olduğunu görüyoruz. Bir de bildiğiniz gibi, ENAG verileri var değil mi? TÜİK’in verileri ile arasında oldukça fazla fark var. ENAG’a göre enflasyon, yıllıkta %54,62 iken, aylıkta %4,10.

TAMPON UYGULAMALARI NE KADAR SÜRECEK? 

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, jeopolitik gelişmelerin etkilerini azaltmak yönünde gerekli adımların atılıyor olduğu mesajını veriyor bizlere. Meselâ, enerji şoklarına karşı ‘eşel mobil’ benzeri uygulamalar var. Bütün bu adımlara rağmen, görüyoruz ki, mazotun fiyatı 78 liralara geldi. Pekiyi, bu tampon uygulama daha ne kadar sürdürülebilecek? ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın seyrine bağlı kuşkusuz.

Evet, enflasyon düşüyor fakat vatandaşın geliri de aynı hızla artıyor mu? Şöyle de sorabiliriz soruyu; alım gücü artıyor mu, azalıyor mu? Buna bakalım isterseniz. 3 aylık enflasyon, yılbaşında SGK emeklisine yapılan zammın neredeyse hepsini eritip gitti. Asgarî ücretliye yapılan zammın ise yarısı eridi diyebiliriz. Gerileme olduğu aşikâr. Yani alım gücü azalıyor maalesef.

Bu arada, emekliler Temmuz’da enflasyon farkını alacaklar ama aynı şey asgari ücretli için geçerli değil. Onlar yıl sonunu bekleyecekler. Ümit ve temenni ederim ki, asgari ücretliye de bir ‘ara zam’ yapılır. Çünkü, enflasyon düşüyor olabilir ama vatandaşın geçim ve kira  problemi de devam ediyor.

ENFLASYON İLE MÜCADELEDE BAŞARILI MIYIZ? 

Öte yandan, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TCMB) Başkan Yardımcısı Osman Cevdet Akçay‘ın konuyla ilgili dikkat çekici bir açıklaması vardı. Bir değerlendirme, daha doğrusu. Akçay, ‘atılan sıkılaştırma adımları olmasaydı enflasyonun kontrolden çıkarak %150 ile %200’lere ulaşabileceğini’ söyledi. Şimdi biz bu durumu, başarı olarak görebilir miyiz? (Bakış açısına göre değişir.) Elbette görebiliriz. Çünkü, hiper enflasyon riskinden uzaklaşılmıştır ama dünya standartlarına göre, bizde enflasyonun hâlâ yüksek olması, %30’larda seyretmesi de eleştiri konusu olamaz mı?

Ne zaman ki, bizim ülkemizde de örneğin; Euro Bölgesi’nde olduğu gibi, enflasyon rakamları tek hanelerde seyredecek, dar gelirlinin alım gücü artacak ve bu enflasyon düşüşü, çarşı-pazardaki fiyat etiketlerine yansıyacak, geçim sıkıntısı kalmayacak; işte o zaman enflasyon ile mücadelede başarılıyız diyebiliriz kanaatindeyim, vesselâm.