ENFLASYONUN DÜŞMESİ İÇİN ‘SİHİRLİ DEĞNEK’ Mİ LÂZIM?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından dün enflasyon verileri açıklandı, bildiğiniz gibi. ‘haber – veri – yorum’un da ruhuna uygun olarak bu verilerden kısaca bahsedelim isterseniz.

Yapılan açıklamada; aylık bazda Nisan ayı enflasyonu, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)’ne göre aylık artış, % 4,18 olarak gerçekleşti. Yıllık artış % 32,37. Aylık üretici enflasyonu ise % 3,17. Kira artış oranı da, yıllık TÜFE ortalaması olan % 32,43 olarak belirlendi. Yani bu ay kirasını zamlı olarak ödeyecekler için artış, en fazla bu oran kadar yapılabilecek.

GIDA ENFLASYONU SAVAŞTAN ÖNCE DE VARDI!

Dizginlemekte oldukça zorluk çekilen gıda enflasyonu, yine çok dikkat çekici. % 3,70 olarak geldi. Bir aylık enflasyon bu. Baktığın zaman, birçok ülkede bırakın aylığı, yıllık böyle bir gıda enflasyonu göremeyiz. Bizim ülkemizde buna bir türlü çözüm bulunamıyor.

Bahane çok. Meselâ; bir sene deprem oluyor, onun için arttı deniliyor. Başka bir sene için ‘ziraî don’ sebep gösteriliyor. Şimdi de, ‘savaş var ve Hürmüz Boğazı kapalı olduğu için artması normaldir’ deniyor. Hepsi etkili şüphesiz ama bu gıda enflasyonu savaştan önce de vardı. Yani şimdiki bir mesele de değil bu. Alınan bütün tedbirler maalesef bir türlü netice vermiyor. ‘Sihirli bir değnek mi olması lâzım?‘ diye düşünmeden de edemiyor insan. Başka bir şeyler yapılmalı galiba. Acaba bazı ekonomistlerin dediği gibi, yapısal reformlar tamamlanmadan önü alınamayacak mı bu enflasyonun? Aylık enflasyonu, % 4,18 artmış kaç tane ülke sayabiliriz? Savaş bizi etkiliyor da onları etkilemiyor mu? Hatta bizden çok daha fazla etkilenenler olduğu aşikâr.

KIRILGANLIK AZALDI

Bu arada, bazı iyi gelişmelerden de bahsedebiliriz tabii. Çok daha yüksek enflasyonları da gördük değil mi? Bölgemizdeki menfî gelişmeler bir tarafa, dünyanın en ücra köşesinde bile bir olay olsa, bizim ekonomimiz etkileniyordu. Artık etkilenmiyor. Yani Türkiye ekonomisinin kırılganlığının önceki yıllara göre çok azaldığını görüyoruz. Borsa tarafında meselâ; savaş yanıbaşımızda olmasına rağmen, Avrupa’ya göre daha çabuk toparlanabildik. Sevindirici ama enflasyon tarafında eskiye göre iyi olsak da, hâlâ çok yüksek olduğu muhakkak. Tahminlerin bir türlü tutturulamadığı da bir gerçek. 2026 sonu itibarıyla % 16 öngörülüyordu. Sadece 4 aylık enflasyon (Aralık ayına göre değişim) % 14,64 olarak gerçekleşti. Tek haneli enflasyonu ne zaman göreceğiz? Gördük diyelim, kalıcı olabilecek mi? Yoksa yine bir ‘ziraî don’ olduğunda, tekrar % 16-17’lere mi çıkacak? Soruları çoğaltabiliriz illâ ki…

Bütün bu veriler ışığında, emeklilerin 4 aylık maaş artış oranı da netleşmiş oldu. Bu oran da % 14,64.

Emekliler bilindiği gibi yılda iki defa zam alıyor. Tam zam oranı için Mayıs ve Haziran ayı enflasyon rakamları beklenecek. Uzmanlara göre, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin tahminen alacağı zammın, % 20 seviyelerinde olması gerektiği şeklinde. Memur emeklilerine ise yapılacak zammın, % 16-17 civarlarında gerçekleşmesi bekleniyor.

ŞİMŞEK: YÜKSELİŞ GEÇİCİ

Öte yandan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medyadan kapsamlı bir açıklamada bulundu. Açıklaması da beklenen şekildeydi diyebiliriz. Bakan Şimşek, özellikle enerji fiyatlarındaki baskıya dikkat çekti ve mevcut yükselişin geçici olduğunun altını çizerek, dezenflasyon sürecinin devam edeceğini öngördüklerini belirtti. Kalıcı fiyat istikrarını sağlayarak vatandaşların refahını artıracak politikaların kararlılıkla uygulanacağını da tekrarladı…

Ne diyelim? TÜİK’in rakamları böyle. Söylediklerimiz bu rakamlara göre tabii. Bir de bağımsız akademisyenlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) var. Onun rakamları çok daha yüksek. Market ve pazar fiyatları da başlı başına en büyük göstergelerden zaten.

Velhâsıl; yukarıda da belirttiğimiz gibi, yapısal reformlar tam olarak gerçekleştirilmeden (Yine uzmanlar tarafından bu reformların sonuçlarını almak için de uzun yıllar gerekecek deniyor) zor olacak ama temennî edelim ki, Mehmet Şimşek ve ekibinin öngörüleri gerçekleşsin de, bu enflasyon belâsından bir an önce kurtulalım, vesselâm.