Reklam
Reklam

‘NE CEKETLER GÖRDÜK, İÇİNDE İNSAN YOKTU’!..

‘NE CEKETLER GÖRDÜK, İÇİNDE İNSAN YOKTU’!..
  • 18.09.2026
Reklam

İnsanı değerli kılan şey; giydiği ceket midir, taşıdığı unvan mıdır, sahip olduğu imkânlar mıdır?.. Hangisidir? Yani kısacası dışarıya karşı sunduğu vitrin midir? Değildir elbette. Ya, nedir o zaman? Bir insanın gerçek hamuru; zor anlarda takındığı tavırlardan belli olur. Adalet duygusunda, dürüst olmasında, başkasına karşı gösterdiği nezaket ve sergilediği erdemli davranışlarda saklıdır.

Aklıma, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî‘nin yüzyıllar önce söylediği bir söz geldi: “Ne insanlar gördüm, üstlerinde elbise yoktu; ne elbiseler gördüm, içinde insan yoktu.” Ona atfediliyor bu söz. Zamansız ve müthiş bir söz hakikatten. Günümüzde de hâlâ geçerli değil mi? İnsanın özü ile dış görünüşü arasındaki o uçurum derecesindeki farkı ortaya koyuyor.

Bugünün diliyle, ‘Ne adamlar gördük, üzerinde ceket yoktu; ne ceketler gördük, içinde insan yoktu‘ da diyebiliriz. Elbette burada bahsettiğimiz ceket, sadece ceket değildir. Unvandır bu. Şöhrettir, paradır, gösteriştir, makamdır v.s… Pek tabii ki, ‘ceket‘ insanı insan yapmaya yetmez. Karakter ve erdem dediğimiz şey, gösterişsiz bir ceket altında bile kendini belli eder. Makbul olan da budur bence. ‘Ceketi olup da adam olmayanlar‘ çok olsa da, gösterişsiz bir şekilde iyiliklerde bulunan, karakteri değişmeyen, erdemli davranışlardan uzaklaşmayan (etiketi olmasa bile) insanlar da, hep var ve var olacaktır illâ ki. Kalıba değil, duruşa ve kalbe odaklanmak gerektiğini hatırlatır bu lâf bize. Aynı zamanda insandaki iç-dış uyumsuzluğunun oluşturduğu hayal kırıklığını da anlatır…

GERÇEK DERS BAŞLIYOR!

Bilindiği üzere, bu hafta başında okullar açıldı. Sınıflar yine çocuklarla doldu. Defterler, kitaplar konuldu sıraların, masaların üzerine…

Çocukların hedefleri var kuşkusuz. Onların olduğu gibi, anne-babalarının da hedefleri aynı. Çocuklarından istedikleri; İyi not alsınlar, başarılı olsunlar ve iyi bir üniversite kazanarak iyi bir meslek sahibi olsunlar. Bütün bunlar hiç şüphe yok ki, çok önemli ama bir şey daha var önemli olan veya olması gereken. O da; ‘Çocuklarımız iyi bir insan olacaklar mı?‘ sorusu. Çünkü insanı değerli kılan, yukarıda da bahsini ettiğimiz; mevki-makam, şan-şöhret v.s., değildir. İnsanı değerli kılan; dürüstlüğü, nezaketi, adalet duygusu, vicdanı ve merhametidir ve daha önceki yazılarımızda da belirttiğimiz gibi kimsenin görmediği yerde bile doğru olanı yapmaktan vazgeçmemesidir.

Baktığın zaman; fen, matematik, tarih, yabancı dil v.s., öğretiyoruz çocuklara ama doğaya ve canlılara karşı olan sorumluluklarını anlatabiliyor muyuz meselâ? Hayatın sınavlarına hazırlayabiliyoruz mu onları? Erdemli, ahlâklı insan olmaları gerektiğini yeterince anlatabiliyoruz mu? Aslında bunları anlatmak kolay da, ‘öğretebiliyor muyuz?‘ demek daha doğru olacak sanki. Örneğin, kendi çıkarına dokunsa bile adaletten vazgeçmemesini öğrenebiliyor mu çocuk? Kendisinden farklı düşünenlere karşı da saygı gösterebiliyor mu? Bunu sağlayabiliyor muyuz?.. Sorular çoğaltılabilir hiç kuşkusuz.

‘DERS’ İLE ‘HAYAT’ ARASINDA ÇELİŞKİ OLMAMALI

Netice itibarıyla; bu bahsini ettiğimiz değerler sadece anlatılarak değil, yaşatılarak öğretilecek şeylerdir. Çocuk çevresine bakarak, gözlemleyerek öğrenir bunları. Anne-babasının davranışlarına bakar. Okulda da öğretmeninin davranışlarına bakar. Topluma ve siyasetçilerin ne söylediğine, ne yapıldığına v.s., bakar yani…

Onun için, çocuklarımıza biz; ‘adaletli olun‘ diyelim (müfredatta da bu konular var zaten) ama adaletsizliği normalleştiren bir çevre oluşturmayalım. ‘Dürüst ol‘ diyelim ama dürüstlüğün kaybettirdiği düşüncesini çağrıştırmayalım, oluşturmayalım zihinlerinde. Böyle bir düşünceye kapılmamaları gerekir. ‘Saygılı‘ olmasını da söyleyelim ama farklı olana tahammülsüzlüğü alkışlamayalım. Aksi takdirde, anlattığımız ders ile çocuğun gördüğü hayat arasında büyük bir çelişki oluşur.

BAŞARI NEDİR?

Çocuklarımız yarın öğretmen, mühendis, doktor, gazeteci, esnaf, işçi v.s., olacaktır ama hangi mesleği yaparsa yapsınlar önemli olan erdemli davranışlardan uzaklaşmamış ve iyi bir karakter sahibi olmalarıdır. Çocuklarımızın doğal olarak başarılı olmasını dilediğimiz bu yolda başarırken, nasıl ‘insan‘ kalacaklarını öğretmeliyiz onlara. Gerçek başarı bu olacaktır.

Velhâsıl; insanın üzerinde çok pahalı bir ceket olmasının hiçbir önemi kalmayabilir. Önemli olan; İnsanı büyütenin, yüceltenin, değerli kılan şeyin, bütün erdemli davranışları üzerinde toplayan ‘ahlâk‘ kavramına sahip olunması gerektiğidir, vesselâm.

Reklam
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ