‘ÖVGÜ’LERLE DOLU BİR ‘ZİRVE’!..

Yeni haftanın ilk gününde, çok hareketli saatler yaşandı İsrail’de ve Mısır’da. Pazartesi günü yaşanan bu hareketlilikten kısaca da olsa, bahsedelim isterseniz.

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Mısır’ın ev sahipliğinde, Şarm el-Şeyh’te düzenlenen Gazze Barış Zirvesi’ne katılmadan önce, İsrail’e gitti ve İsrail Parlamentosu’nda bir konuşma yaptı.

Kendini, kızı ve damadı dahil beraberindeki ekibini öve öve bitiremedi Trump. ‘Sekiz ayda sekiz savaşı bitirdim’ dedi.

Aynı şekilde Gazze’de yaklaşık 70 bin Filistinlinin ölümünden mesul olan İsrail Başbakanı’nı, kendi deyimiyle ‘Bibi’yi yani Benyamin Netenyahu’yu da övmekten geri kalmadı tabii.

‘Savaşın sonu ve yeni bir çağ’ dedi Trump. Gazze’de varılan anlaşma ve rehine takası kapsamında ‘Uzun ve acı dolu kâbusun nihayet sona erdiğini’ ve bunun ‘Yeni bir Orta Doğu’nun tarihî şafağı’ olduğunu söyledi.

İsrail’in silah ile kazanabilecek her şeyi kazandığını belirterek, artık barış ve yeniden yapılanmaya odaklanma zamanı olduğunu belirtti.

ABD olarak, Gazze’nin yeniden inşası için yardım etme taahhüdünde bulundu. Aynı zamanda, Filistinlileri İsrail’i yıkmaya çalışmak yerine, kendi halklarını inşa etmeye odaklanmaya çağırdı Başkan Trump…

Konuşması esnasında, İsrailli, Arap kökenli iki milletvekili Ayman Odeh ve Ofer Cassif, “Filistin’i tanıyın” yazılı pankartlar açarak ve protesto edince, salondan zorla çıkarıldı ve Trump bu duruma ‘Çok etkili oldu’ şeklinde yanıt verdi.

Trump’ın, İsrail Parlamentosu Knesset’teki konuşması sırasında İsrail ve Hamas arasında esir takası yapılıyordu. Anlaşma kapsamında Hamas, 20 İsrail’li esiri Kızılhaç yetkililerine teslim ederken, karşılık olarak İsrail, 2 bine yakın Filistinli mahkûmu serbest bıraktı. (Bilindiği üzere, İsrail ve Hamas arasındaki anlaşma, ABD, Mısır, Katar ve Türkiye arabuluculuğunda sağlandı.)

Çok uzun sürdü, İsrail Parlamentosu’ndaki konuşmalar. Mısır’ın Şarm el-Şeyh şehrinde düzenlenen Gazze Barış Zirvesi, 3 saat gecikmeli başladı. Çünkü Trump’ı bekledi liderler. Bekleme esnasında, liderler arasında ikili görüşmeler de oldu tabii. Zirve’ye ev sahibi, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte yaklaşık 30 ülkeden üst düzey liderler ve temsilciler katıldı.

Zirve öncesinde küçük bir kriz de yaşandı. Önce, zirveye İsrail Başbakanı Netanyahu’nun katılmayacağı açıklanmıştı. Daha sonra bazı katılımcıların uçakları, Şarm el-Şeyh’e indiğinde, bazıları ise daha havadayken, Netanyahu’nun zirveye katılacağı belirtildi. Bu karara, başta Türkiye olmak üzere, 6 ülke daha itiraz etti ve karar tekrar değiştirildi. İsrail Başbakanlık Ofisi’nden bazı gerekçeler gösterilerek Benyamin Netanyahu’nun zirveye katılmayacağı duyuruldu. Hatta Cumhurbaşkanı’mız Recep Tayyip Erdoğan’ın uçağı da tam inmek üzereyken, pisti pas geçti ve tekrar havalandı. Kızıldeniz üzerinde yaklaşık yarım saat bekledikten ve Netanyahu’nun katılmayacağı kesinleştikten sonra tekrar havaalanına iniş yaptı.

ABD Başkanı Trump, zirve sonrasında da birçok lideri arkasına alarak, ‘Sevmediklerim de var ama sevdiğim liderler daha fazla’ dedi ve övgülerle dolu bir konuşma yaptı yine. Konuşmasında daha çok liderlere tatlı tatlı takılmalarda bulundu. Mikrofonu bir ara Pakistan lideri  Şahbaz Şerif’e braktı. Şerif de Trump’a övgüler yağdırdı. Trump’ın Hindistan ile Pakistan arasında tırmanan gerilimin sona ermesinde büyük rol üstlendiğini belirterek, 2026 Nobel Barış Ödülü için bir kez daha bu zirvede de aday göstermiş oldu.

Bu arada zirve sırasında soykırımı durduran imzalar da atıldı. Türkiye, Mısır, Katar ve ABD liderleri, Gazze’de kalıcı barış için ‘Niyet Beyanı’ (İyi Niyet Belgesi) imzaladılar.

Tabii, zirve öncesi veya sonrasında Trump’ın övgülerine mazhar olan liderlerden biri de, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’dı. Zaten Trump’ın her fırsatta Erdoğan’a övgüler yağdırdığını da biliyoruz.

‘İyi iş çıkardın’ dedi ve ‘Sayın Cumhurbaşkanı bizi yüzüstü bırakmadı’ diyerek, Erdoğan’a teşekkür etti Trump. ‘Erdoğan çok iyi bir dostum. Çetin bir adam, zor olan insanları daha çok seviyorum. En güçlü ordulardan biri Erdoğan’da v.s.’ övgü dolu sözler söyledi.

İhtiyatlı bir iyimserlik var hiç şüphesiz. Yalnız benim burada dikkatimi çeken bir başka husus ise, (İnanıyorum ki, birçok kişinin daha dikkatini çekmiştir) ABD Başkanı Trump, ne İsrail Parlamentosu’ndaki konuşmasında, ne de Mısır’daki zirvede, ‘Çözüm için iki ayrı devlet fikrinden’ hiç bahsetmedi sanırım. Bahsettiyse de benim dikkatimden kaçmış demektir.

Gazze’de akıtılan kanın, soykırımın son bulması çok kıymetli tabii. Ama, ‘Bu anlaşma daha önce, çoluk-çocuk demeyerek, 70 binden fazla insan öldürülmeden, Gazze yerle bir edilmeden, soykırıma dönüşmeden yapılamaz mıydı’ ve ‘Niye Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yapılamadı?..’ diye de sormadan edemiyor insan.

Netice itibarıyla, anlaşmada ilk aşama tamam. İkinci aşamaya geçildi. Bundan sonraki aşamalarda da ümit edilir ki, taraflar, anlaşmanın tüm maddelerine sadık kalsın, tam mânâsıyla uygulansın ve barış gelsin, vesselâm.