“SANMA BU TEKERLEK KALIR TÜMSEKTE”!

Türk Devletleri Teşkilâtı (TDT)’na üye bazı ülkelerin, Türkiye’yi Kıbrıs’ta işgalci duruma düşüren tavırları ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile sıkı-fıkı, üst düzey ilişkiler kurmaları doğal olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Türkiye kamuoyunda ve özellikle de sosyal medyada hayal kırıklığına, büyük bir şaşkınlığa ve sert tepkilere sebep oldu. Çünkü bahis konusu olan ülkeler bizim kardeşlerimiz.

Özellikle, Haziran’ın başlarında GKRY liderinin Kazakistan’a yaptığı ziyarette uygulanan üst düzey karşılama ve protokol, GKRY’nin Kazakistan’da büyükelçilik açması, ‘bardağı taşıran son damla‘ gibiydi.

Genellikle ortak tepkiler, “TDT ruhuna ihanet edildiği, Türkiye’nin ve KKTC’nin haklı dâvâsına gölge düşürüldüğü, açılan büyükelçilik ile Kazakistan’ın açıkça Rum-Yunan tezlerine prim verdiği” şeklindeydi. Hele hele, Rum liderin Astana’da, “Türkiye’nin Kıbrıs’ta işgalci olduğunu” iddia eden açıklamaları ve Kazakistan’ın buna sessiz kalması, Cumhurbaşkanı Tokayev’in Rum lidere devlet nişanı takdim etmesi yani protokolün bu derece ileri götürülmesi, sosyal medyada, ‘diplomatik bir skandal‘ olarak görüldü ve büyük bir infial oluşturdu. Bu olayın Türkiye ile Kazakistan arasındaki kardeşlik hukukuna sığmadığı, Türk dünyasının entegrasyon sürecine vurulmuş ağır bir darbe olduğu da yazıldı, çizildi ve Kazakistan yönetimi sert eleştirilere hedef oldu ve oluyor da.

TDT NİYE SESSİZ KALDI?

Buraya kadar her şey tamam da, insanın aklına ister istemez şöyle bir soru da gelmiyor değil hakikatten: ‘TDT ve Türk dünyası birlikteliği, neden sessiz kaldı bu konuda?‘ diye. Soruyu sorduk, o zaman cevabı da biz vermeye çalışalım isterseniz.

Baktığın zaman takınılan bu tavır, büyük bir tezat olarak görünse de, Kazakistan’ın tamamen dengeye dayalı dış politika stratejisinin bir sonucu. TDT bizim için ne kadar duygusal ve tarihsel bir anlam taşıyorsa, Türkistan’daki kardeş ülkelerimiz için o kadar rasyonel ve ekonomik çıkarlara dayalı bir platformdur. Yani şunu söylemeye çalışıyorum; halklar, özellikle Türkiye’de biz, TDT’yi siyasî ve askerî bir entegrasyon projesi (TURAN) gibi anlama eğilimindeyiz ama Kazakistan, Özbekistan veya Kırgızistan gibi ülkeler, TDT’yi, ağırlıklı olarak ‘ekonomik, kültürel ve bölgesel iş birliği platformu olarak görüyorlar’ gibi geliyor bana. Evet, Kazakistan meselâ; Türkiye ile SİHA almak, ortak tatbikat yapmak ve ticaret hacmini büyütmek istiyor illâ ki, ancak bununla birlikte Avrupa Birliği (AB) kapısını açık tutmak, milyarlarca dolarlık sermaye akışını korumak, Akdeniz’de lojistik bir ortak edinmek için GKRY ile el sıkışmaktan da geri durmuyor. Kaldı ki; Kazakistan, Türkiye ile askerî ve kültürel olarak çok yakın iş birliği yapıyor olsa da, Ankara’nın ‘Kıbrıs kırmızı çizgisini‘ kendi dış politikasının mutlak bir unsuru olarak görmüyor. Çok yönlü bir dış politika izliyor Kazakistan. Sıkça eleştirdiğimiz ve eleştirmekte de haklı olduğumuza inandığımız BM’ye ve uluslararası hukukta onun kararlarına sıkı sıkıya bağlı kalmayı bir devlet refleksi haline getirmiş durumda. Çünkü olur ya, bir gün kendi toprak bütünlüğüne gelebilecek bir tehdide karşı, BM’nin ‘egemenlik ve toprak bütünlüğü’ ilkesine sığınmak istiyorlar. Bunun içindir ki, GKRY’nin egemenliğini tanımayı, uluslararası hukuka bağlılıklarının bir nişanesi olarak arz ediyorlar.

‘GELEN FÜZEYİ, ATANIN BAŞINA YIKABİLİYOR MUYUZ’?

Buradan şunu anlıyoruz aslında: Kazakistan, bu çok yönlü dış politikayı yürütmek zorunda. Çünkü Kazakistan’ın dediği; “beni Çin’e ve Ruslara karşı koruyabilecek bir gücüm yok şu anda. Dengeli olmak zorundayım ve onun için AB ile ilişki kurmak mecburiyetindeyim” şeklinde yorumlanabilir. Bununla beraber Kuzey Kazakistan’da ayrılıkçı grupların (Rus yanlısı Kazak’ların) olduğu da ayrı bir vâkıa. Orada Ruslar da mevcut. Böyle bir durumda, Kazakistan’ın Rusya ve Çin arasında çok sıkıntılı durumlara düşeceği besbelli. Kim koruyacak Kazakistan’ı? Türkiye mi?.. Tamam, silah sanayiinde oldukça iyi mesafe katettik ama farz-ı misâl; biz 100 SİHA, 200 füze v.s., üretiyorsak diğer güçlü ülkeler de, 300 tane, 500 tane üretiyor. O zaman ne yapmalı? Rahmetli Erbakan’ın dediği gibi, “gelen füzeyi havada yönlendirip atanın başına yıkacak teknolojiye sahip olmalıyız“. Erbakan’ın siyasî ve askerî literatüre kazandırdığı bu minvâldeki fikrini ve sözlerini gerçekleştirme kudretine sahip miyiz? Maalesef daha değiliz, değil mi?.. (Veya ben duymadım en azından)

Neyse, konuyu dağıtmadan demek istediğim odur ki; Kazakistan Devlet Başkanı Tokayev’in ‘biz toprak bütünlüğünden yanayız’ sözleri boşuna değil. Buna Kıbrıs ile ilgili tutumları da dahil. Aksini söylese, Avrupa Birliği’nin desteğini kaybedebilirdi. Ayrıca Rusya, “ben de Kazakistan’ın kuzeyini topraklarıma katıyorum’ diyemez mi? Tabii ki diyebilir. Onun için ‘Türkiye, Kazakistan’ı koruyabilecek mi?‘ dedim.

ENSEYİ KARARTMAYALIM!

Öte yandan malûmunuz üzere, ‘haber -veri – yorum’da zaman zaman Türk dünyası birlikteliği ile ilgili gelişmelerden, haberlerden bahsetmeye gayret ediyorum. Bazı dostlarım, ‘sen de bu haberlere, Türk birliğinin olacağına inanıyor musun gerçekten?‘ gibi serzenişlerde bulunuyorlar. Hemen buradan da bir kez daha yüksek sesle cevap vermiş olayım: Evet, ben inanıyorum. Her gün yeni yeni gelişmelere şahit oluyoruz. Daha yeni ortak alfabeye geçilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Nasıl bu gelişmelere kulaklarımızı tıkayalım, gözlerimizi yumalım?’

Enseyi karartmaya gerek yok. Elbette er veya geç bu birliktelik sağlanacak, ‘dilde, fikirde, işte birlik’ vizyonu gerçekleştirilecektir. Bu yola çoktan girilmiştir. Yol engebeli ve tümseklidir ama üstad Necip Fazıl’ın “Zindandan Mehmed’e Mektup” adlı şiirinde dediği gibi, “Mehmed’im sevinin, başlar yüksekte! / Ölsek de sevinin, eve dönsek de! / Sanma bu tekerlek kalır tümsekte! / Yarın, elbet bizim, elbet bizimdir! / Gün doğmuş, gün batmış ebed bizimdir!”.

Necip Fazıl Kısakürek bu sözleri hapse girdiği dönemde, en büyük oğlu Mehmet Kısakürek’e hitaben kaleme almıştır. Amacı, onu dışarıda bekleyen, hüzünlenen oğlu Mehmet’e ve onun nezdinde tüm sevenlerine bir teselli vermektir. Durum ne kadar kötü görünürse görünsün, başların dik tutulması gerektiğini istemektedir Kısakürek. Onun için bunu bizim konumuzla da ilişkilendirebiliriz rahatlıkla. İnandığımız bu değerlerin önündeki engeller geçicidir. Tekerleğin dönmeye devam edeceği kanaatindeyim, vesselâm.