AYNI MADALYON, İKİ FARKLI YÜZ!..

Bir madalyon düşünelim; bir yüzü aydınlık, öbür yüzü ise istenilen ölçüde henüz aydınlatılamamış, karanlıkta kalmış olsun. İşte, ülkemizin içinde bulunduğu mevcut ekonomik durumu ben buna benzetiyorum şahsen. Türkiye ekonomisini anlamak için buraya yani madalyonun iki yüzüne bakmak gerektiğine inanıyorum. Bir tarafında ekonomik başarı tabloları var iken diğer tarafında da geçim sıkıntısı yaşayan dar gelirli milyonlar var. Biraz bu konudan bahsedelim isterseniz.
Ekonomik duruma baktığımız zaman, bazen iki farklı dünyada yaşıyoruz gibi hissediyor insan. Hükûmet edenler, ekonomiyi yönetenler genellikle madalyonun aydınlık yüzünden bahsederler. Bu normal bir durum tabii. Her sene rekor kıran ihracat rakamlarından tutun da, küresel finansal fırtınalara dayanıklı devâsa bir üretim çarkına kadar, oradan da dış ticarette çok güçlü bir duruma gelen Türkiye’den, kişi başına, 18 bin doları aştığı ifade edilen millî gelire ulaşmış bir Türkiye…

Bunları inkâr mı edeceğiz? Edemeyiz elbette. Türkiye’nin son yıllarda günden güne arttırdığı sanayi kapasitesini, bölgesel bir üretim üssü haline gelişini, kim inkâr edebilir? Bununla gurur da duymalıyız. Bu bizim hakkımız.
EKONOMİNİN NİMETLERİ TABANA YAYILMALI
‘Kişi başına düşen millî gelir arttı‘ lâfını ne zaman duysam, gayr-ı ihtiyarî hemen cebime bakıyorum. Sanki cebimdeki para artmış gibi hissediyorum bir an. Gayr-ı ihtiyarî işte!..
Tabii ki, ‘kişi başına millî gelir 18 bin dolar oldu’ dediğimizde ülkemizde yaşayan herkesin cebine bu paranın girdiğini anlamıyoruz. Çünkü neticede bu bir metamatiksel ortalamadır. Bir toplamın, nüfusa bölünmesiyle meydana çıkmış bir sonuçtur. Yani bir başka anlatımla, iki kişi düşünelim; bir kişinin cebinde 20 lira, diğerinde ise 100 lira varsa, ortalama 60 lira olacaktır ama öyle de olmuyor işte. Cebinde 20 lira olan bir kişi için hayat yine 20 liralıktır. Temel mesele de budur zaten. Ortalama büyüyebilir ama önemli olan tabana daha çok yayılmasıdır. Ekonominin nimetleri toplumun bütün kesimlerine aynı ölçüde ulaşmıyorsa, ortaya iki farklı Türkiye fotoğrafı çıkacaktır kuşkusuz. Yani ekonominin büyümesi ile refahın tabana yayılması çok başka şeylerdir.
ENFLASYONUN YAKICI İZLERİ HÂLÂ DURUYOR
Öte yandan, madalyonun aydınlık yüzünden bahsettik ama takdir edersiniz ki, yukarıda da belirttiğimiz gibi, bir de arka tarafı var bunun. Diğer bir yüzü yani. Burada gördüğümüz, uzun süredir karanlıkta veya gölgede kalan farklı bir gerçekliktir. En büyük problem de şu enflâsyon belâsı. Gerçi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, Eylül ayında sanki bir gevşeme oldu, o katılık kırıldı gibi ki, yetkililer de büyük bir mutluluk içerisinde yorumladılar bu durumu. Eylül’de yıllık enflâsyon yüzde 29.73 oldu. Yüzde 30’un altında yani. Bana şöyle bir şey hatırlattı şahsen; bir ürün veya hizmet alacaksınız da fiyatı meselâ, 1000 lira değildir de, 999 lira yazmışlardır. Bu tabii bir pazarlama yöntemi olarak bilinir. ‘Fiyat yumuşatma‘ deniyor buna. (Neyse, nereden aklıma geldiyse!..)
Netice itibarıyla demek istediğim; uzun zamandır mücadele içinde olunan, ne kadar çaba sarf edilirse sarf edilsin tahminlerde hep yukarı doğru revize edilen, bir türlü kalıcı olarak tek haneli seviyelere indirilemeyen enflasyonun yakıcı izleri duruyor hâlâ. Bunu da inkâr edemeyiz. Dar gelirlinin alım gücü her geçen gün eriyor. (Geçen gün bizim mahalledeki kokoreççinin yanından geçtim; yarım ekmek kokoreçin fiyatını, 300 lira yapmış. Oysa ki, daha yeni, 240’tan 260 liraya çıkarmıştı. Hakezâ kuaför de, 350 lira olan saç kesim ücretini, 400 liraya yükseltmiş…)
Velhâsıl; bir ülkenin ihracat kapasitesini, kişi başına düşen millî gelirini arttırması, küresel arenadaki gücü v.s., çok önemlidir ama bir şey daha var, o da önemlidir; bahsini ettiğimiz bu gelişmelerin ürettiği refahı, toplumun geneline yayabilmek, dağıtabilmektir. Bu gerçekleştiği zaman, madalyonun karanlık yüzü de aydınlanmış olacaktır, vesselâm.















































