BULGAR DEĞİL, BULGARİSTAN GÖÇMENİ!

Ben Bulgar göçmeni değil,

Bulgaristan göçmeniyim.

Ben Bulgar Türk’ü değil,

Bulgaristan Türk’üyüm.

Ben Osmanlı torunu,

Balkan göçmeni,

Türk oğlu, Türk’üm.

Ben bir göçmen kızıyım.

Doğduğum yer başka,

Büyüdüğüm yer başka,

Atalarımın şehit olduğu Balkanlar’dan,

Türk’lük gururuyla göçtüm vatan toprağına.

(…)

Sosyal medyada rastladım, belki siz de rastlamışsınızdır. Şirin mi şirin, güzel göçmen kızımız, ne de güzel okumuş şiiri…

Evet, Bulgar değil, Bulgaristan göçmeni, Bulgaristan Türk’ü. Bunun tartışılır bir yanı da yok zaten.

Zaman zaman bilinçsizce veya kasıtlı olarak ‘Bulgar göçmeni’ lafını edenleredir, bizim de lafımız.

Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Gazi, Bursa’yı kuşattığında daha, hedef olarak eliyle, ‘Öteleri’, suyun öbür yanını göstermiştir. Devletin ilk temelleri ve ilk merkezleri Anadolu’da  kurulmuş olsa da, Rumeli’ye geçiş de çok erken bir dönemde başlayarak hızla ilerlemiştir. Osmanlı, önce Rumeli ve Balkanları fethetmiş ve daha sonra Anadolu’ya dönerek Anadolu’daki beyliklerin birleştirilmesine yönelmiştir. Yani demek istediğim, Osmanlı aynı zamanda Balkan devletidir. Öyle bir imza atmıştır ki bu topraklara, hâlâ çok kuvvetli izleri mevcuttur.

Bunu sağlayan tabii ki, orada yaşayan soydaşlarımızdır hiç şüphesiz. Zaman zaman yapılan bütün baskılara rağmen, diline, dinine, örf ve adetlerine sıkı sıkıya sahip çıkmışlar ve çıkmaktadırlar. Bu sebeple yapılan baskılara maruz kalan toplumların başında gelir, Bulgaristan Türkleri.

JİVKOV’UN BULGARLAŞTIRMA KAMPANYASI!

Bildiğimiz gibi, Todor Jivkov döneminde artış gösteren sert ve kitlesel Bulgarlaştırma kampanyası, çok da uzak bir tarih olmayan, Aralık 1984 tarihinde başladı. Bu kampanyanın hedefi, Türklerin isimlerinin zorla da olsa, Bulgar isimleriyle değiştirilmesi, Türkçe konuşma yasağı, dinî vecibelerin yasaklanması gibi uygulamalardı.

Daha önceki yıllarda, meselâ 1960’lar ve 1970’lerde psikolojik baskılar ve kısıtlamalar mevcuttu, ama en sert zorlamalar Aralık 1984’te başlatıldı.

Bulgaristan Türkleri boyun eğmediler tabii bu baskılara. Bu asimilasyon politikasına karşı, en önemli ve kitlesel gösteriler, 1989 yılı bahar ve yaz aylarında gerçekleşti. Bu gösteriler. Bulgar hükümetinin, ‘Yeniden Doğuş Süreci’ dediği baskılara karşı direnişin zirvesi oldu.

DİRENİŞİN SEMBOLÜ TÜRKÂN BEBEK!

Bu direnişler sırasında, Bulgar kolluk kuvvetlerinin açtığı ateş sonucu, annesinin kucağında bulunan 18 aylık Türkân bebek de dahil olmak üzere çok sayıda sivil hayatını kaybetti. Türkân bebek, direnişin sembolü haline geldi.

Aynı zamanda bu asimilasyon politikasına direnen Türkler, cezalandırılmak amacıyla, özellikle 1985 ve 1986 yıllarında Belene Toplama Kampı’na gönderildi.

Bütün bu yaşanan acılar, Türklerin dinini ve kimliğini değiştirmeyi reddettikleri için çekildi. Artan protestolar ve uluslararası tepkiler karşısında bunalan dönemin diktatörü Todor Jivkov, 1989 Mayıs’ında yaptığı açıklama ile ‘Türklerin ülkeyi terk edebileceğini‘ ilan etti ve Türkiye’den sınırı açmasını istedi.

1989’DAKİ  ‘ZORUNLU GÖÇ’!

O zamanki Türkiye Başbakanı rahmetli Turgut Özal da kapıları ardına kadar açtı ve resmî kayıtlarda olmasa da ‘İsterse Todor Jivkov da gelsin’ diyerek, ‘1989 Zorunlu Göç’ başlamış oldu.

Bütün umutlarını ve hayallerini geride bırakmak zorunda kalan göçmenler, yeni umutlar ve hayaller kurmak için geldiler. ‘Vatanım’ dedikleri Türkiye’ye ayak basar basmaz, toprağı öptüler… Bu görüntüler birçoğumuzun belleğinde, hafızasında yer etti kuşkusuz. Yaklaşık 350 bin kişinin Türkiye’ye göç ettiği biliniyor.

Yeni bir hikâye başlamış oldu onlar için. Birçok zorluklarla karşılaştılar tabii. Ellerinde sadece bir kaç valiz vardı. Ev yoktu, iş yoktu. Birçoğu  akrabalarının yanına sığındı. Dil aynı olsa da, aksanları yüzünden, örneğin okullarda, dalga geçenler oldu. Yeni okullarında, derslere uyum sağlamakta oldukça zorlandılar. Ama kısa sürede en başarılı öğrencilerden oldular. Bazıları tarafından Bulgar göçmeni denilerek, yabancı muamelesi gördüler. Ama onlar, hiçbir zaman Türkiye’yi suistimal etmediler ve sırtından hançerlemediler. Terör örgütlerine karışıp vatana ihanet etmediler.

SPORA, EKONOMİYE, KÜLTÜRE BÜYÜK KATKILARI OLDU

Bulgaristan göçmenlerinin spordan ekonomiye kadar birçok alanda katkıları yadsınamaz.

Spor denince hemen ilk aklımıza gelen halter sporcuları, Naim Süleymanoğlu ve Halil Mutlu’dur. 1989 Göçü’nden önce 1986 yılında asimilasyon politikalarından kaçarak Türkiye’ye iltica etti, rahmetli Naim Süleymanoğlu. Onun, 1988’deki Avrupa Halter Şampiyonası’nda ve özellikle Seul Olimpiyatları’nda kırdığı rekorlar ve kazandığı altın madalya, Türkiye’yi sevince boğdu. Bu başarıları hâlâ dün gibi aklımızda.

Bulgaristan göçmenlerinin ekonomiye katkılarına bakacak olursak; Hem iş gücüne, hem bölgesel kalkınmaya, hem kültürel sermaye ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine dair katkıları içerdiğini görmüş oluruz.

Göçle gelen soydaşlarımız, iş gücünü artırdılar. Özellikle sanayi, tarım ve hizmet sektöründe, çalışan işçi ihtiyacını karşılamada önemli rol oynadılar. Kadın-erkek, tarlalarda fabrikalarda, inşaatlarda namuslarıyla, onurlarıyla çalıştılar. İş zormuş, parası azmış demediler. İş seçmediler. Özellikle kadınları çalışkanlıklarıyla tüm Türkiye’ye rol model oldular. Kadınların otobüs şoförlüğü yaptıklarını gördük, kasaplık yaptığını v.s. gördük. Ülkemizde erkeklerin yaptığı olarak bilinen işleri yapıyorlardı. Çalışmaktan, mücadele etmekten asla vazgeçmediler. Çalmadılar-çırpmadılar, dilenmediler. Dolandırıcılık yapmadılar ve suça karışmadılar. Alın teriyle kazandılar.

Türkiye, istikrarlı bir işgücüne kavuştu. Gelen Türklerin çoğu, geldikleri ülkede yani Bulgaristan’da belli becerilere sahip, çalışkan ve azimli bireyler olarak kabul edilir. Bu özellikleri, Türkiye’de uyum sürecine olumlu katkılar sağladı.

Mucitler çıktı aralarından. Daha önceki bir yazımda bahsetmiştim; Fındık turp makinesi icat eden mucit, Bulgaristan göçmenlerindendi meselâ. Bazıları kendi işlerini kurup, hem kendi geçimlerini sağladılar ve hem de istihdam olanakları sundular.

Göçmenlerin varlığı ve soydaşlık bağları ticarî kültürü geliştirdi, sınır dışındaki iş ilişkilerinin artmasına katkı yaptı. Yani Bulgaristan ve Türkiye arasındaki ticaret hacmi önemli biçimde artmış oldu.

Netice itibarıyla, vatanım diye geldikleri Türkiye’ye, spordan ekonomiye, siyasetten kültüre kadar birçok alanda katkılar sağladılar, sağlıyorlar.

Evlâd-ı Fâtihân ve özbeöz Türk olan Bulgaristan göçmenlerini, ülkemizdeki sığınmacılarla aynı kefeye koymanın ‘Bulgar’ veya ‘Bulgar göçmeni’ demenin, en azından çok büyük bir haksızlık olduğu kanaatindeyim, vesselâm.

…