ÜN: “ESNAF HER YIL BELİRSİZLİKLE YAŞAMAK ZORUNDA BIRAKILIYOR”

Edirne Milletvekili Ediz Ün, Vakıflar Bölge Müdürlüğünün 2026 yılı için kiralara yaptığı %40’lık zam kararını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Ün, kararın hiçbir objektif kritere dayanmadığını, esnafı ekonomik olarak çıkmaza sürüklediğini ve kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin en çok vakıf kiracısına sahip illerinden biri olan Edirne’de yapılan bu artışın, hem ekonomik gerçeklerle hem de sosyal adalet anlayışıyla bağdaşmadığını belirten Ün, hükümetin açıkladığı yeniden değerleme oranının %25 civarında, TÜİK’in Aralık ayı kira artış oranının ise % 35,91 olduğuna dikkat çekerek, “Bu koşullarda yüzde 40 zam, esnafın omuzlarına ek bir yükten başka bir şey değildir.” dedi.

“ESNAF HER YIL BELİRSİZLİKLE YAŞAMAK ZORUNDA BIRAKILIYOR”

Her yıl değişen ve öngörülemez şekilde uygulanan kira artışları nedeniyle esnafın iş planlaması yapamaz hâle geldiğini vurgulayan Ün, vakıf kiracılarına yönelik bu uygulamaların tarihî çarşı kültürünü ve esnafın sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini söyledi. Ün, “Küçük esnafı ayakta tutması gereken kamu kurumları, tam tersine üzerlerindeki baskıyı artırıyor.” ifadelerini kullandı.

Milletvekili Ün, soru önergesinde ayrıca farklı kiracılara farklı artış oranları uygulanmasını da gündeme taşıdı. Bazı kiracılara TEFE-TÜFE oranı, diğerlerine ise sabit %40 artış yapılmasının ayrımcılık niteliğinde olduğunu belirten Ün, uygulamanın hangi mevzuata dayandığını sordu.

“VATANDAŞA %35,91 SINIRI GETİREN DEVLET, KİRAYI %40 ARTIRIYOR”

TÜİK verilerine göre vatandaşların kendi konut ve iş yerlerini en fazla %35,91 oranında artırabildiğini hatırlatan Ün, devletin aynı konuda yasaların üzerinde artış yapmasının çelişkili ve adaletsiz olduğunu ifade etti.

“BU ZAM GERİ ÇEKİLECEK Mİ?”

Ediz Ün, Bakan Ersoy’a yönelttiği sorularda, başta Edirne olmak üzere tüm vakıf kiracılarının plan yapabilmesi için kira artışlarının tek tip, öngörülebilir ve adil bir sisteme bağlanması gerektiğini belirterek, “Yapılan bu haksız zammı geri çekip makul bir seviyeye indirecek misiniz?” sorusunu da yöneltti.

Milletvekili Ün, esnafın yıllardır yükselen maliyetler ve daralan iş hacmi nedeniyle zor günler geçirdiğini hatırlatarak, “Vakıf kiracılarını ezen bu uygulamayı kabul etmiyoruz. Esnafın hakkını savunmaya devam edeceğiz” dedi.

Milletvekili Ün, Bakan Ersoylu’dan şu soruları cevaplamasını istedi:

1. Edirne gibi vakıf kiracısı yoğun bir ilde, 2026 yılı kira artışlarının hangi somut ekonomik kriterlere dayanarak %40 olarak belirlendiğini kamuoyuyla paylaşmayı düşünmekte misiniz?
2. Aynı kurum çatısı altında, bazı kiracılara TEFE-TÜFE, diğerlerine ise sabit yüzde 40 artış uygulanmasının gerekçesi nedir? Bu ayrımcılık niteliğindeki uygulama hangi mevzuata dayanmaktadır?
3. Hükümetin ilan ettiği yeniden değerleme oranı %25 civarındayken, vakıf kiralarına %40 artış yapılması bakanlığınızın bilgisi ve talimatı dahilinde midir? Değilse bu keyfi uygulamaya karşı herhangi bir denetim başlatılacak mıdır?
4. TÜİK verilerine göre Aralık ayında vatandaşlar sahip oldukları konut ve işyerlerine en çok %35,91 kira artışı yapabilirken, devletin yasaların belirlediğinden fazla bir artış yapması adil bir kamu yönetimi anlayışıyla bağdaşmakta mıdır?
5. Vakıf kiralarının yıllara göre farklı yöntemlerle artırılması, esnafın planlama yapmasını imkânsız hâle getirmektedir. Bu nedenle kira artışlarının tek tip, açıklayıcı, öngörülebilir bir sisteme bağlanması için Bakanlığınız ne tür çalışmalar yürütmektedir?
6. Edirne’deki küçük esnafın ticaret hacmi, uygulanan yüksek kira artışlarını karşılayamayacak düzeydedir. Vakıf kiracılarının korunması amacıyla kademeli artış, üst sınır, bölgesel indirim gibi sosyal içerikli destek mekanizmaları oluşturmayı düşünüyor musunuz?
7. Söz konusu yüksek kira artışlarının, tarihî çarşı esnafını işletmelerini kapatma noktasına getirdiği bilinmektedir. Vakıf taşınmazlarının kültürel kimliğini ve esnafın sürdürülebilirliğini korumak adına Bakanlığınızın almayı planladığı somut tedbirler nelerdir?
8. Yapılan haksız zammı geri çekip makul bir orana indirecek misiniz?